پهلوان ,سربداران ,امیر ,عبدالرزاق ,الدین ,پهلوانان ,پهلوان امیر ,امیر عبدالرزاق ,«پهلوان عبدالرزاق ,سربداران خراسان ,نهضت سربداران

نام پهلوانان وعیارانی چون «عبدالرزاق بیهقی» و «شاه اسماعیل صفوی» همواره در حیات اجتماعی این مردم می درخشد.
در ایام استیلای قوم مغول بر بلاد اسلامی، نهضت سربداران خراسان نقش بزرگی را درمواجهه با این قوم ایفا کرد.
«پهلوان عبدالرزاق بیهقی» در سال 738ق. در رأس سربداران خراسان به سلطنت رسید. وی از طریق سنت پهلوانی وعیاری، اولین حکومت شیعیان اهل بیت نبی اکرم (ص) را درخراسان ایجاد کرد.


تاریخ سربداران درمیان منابع و کتب پراکنده ومنتشر است، آنچه مسلم است، اینان جمعیتی بودند صاحب حرفه های مختلف که بنا به احساس مسئولیت دینی در برابر قوم مهاجم مغول مردانه ایستادند.
تعلیمات «شیخ حسن جوری» (12) یکی از رهبران این نهضت حول محور های زیرمی چرخید:
1- جدایی ناپذیر بودن دین و دولت از یکدیگر و یا به سخن دیگر پیوند ناگسستنی نهاد مذهبی با نهاد سیاسی.
2- تشیع اثنی عشری با تأکید بر مسئله ی ولایت.
3- تأکید بر جهان بینی مهدویت و به تبع آن مبارزه با ظلم و ستم و برقراری عدل و عدالت در جامعه (13).
در بین اعضای سربداران نوعی فتوت [که در بخش های دیگر بدان پرداخته خواهد شد] که ریشه در تاریخ اسلام داشت رایج بود. «ابوالفرج بن جوری» در قرن ششم هجری «عیاران» را با «فتیان» یکی دانسته که دارای تشکیلاتی بوده اند. (14) و در مجموع «فتوت و جوانمردی از خصایل اصلی آن ها شمرده می شد» (15).
«حافظ ابرو» و صاحب «زبدة التواریخ» درباره ی آغاز قیام سربداران روایتی خواندنی ذکر میکند:
امیر عبدالرزاق که از بزرگان ولایت بیهق بود، در قریه ی باشتین که اکثر اهالی آن مرید شیخ حسن بودند (یعنی به تشیع گرویده بودند) باعاملی (مالیات بگیر) که رییس بود نزاع کرده و او را قتل آورد. پس از آن او که به فرط تهور و تهتک معروف بود در این خصوص با اطرافیان خود به مشورت نشست. آن ها اتفاق کردند که اختیار خود ازکف ندهند و به برکندن ریشه ی ظلم و ستم برخیزند. آن ها اتفاق کردند که اگر خداوند ما را توفیق دهد رفع ظلم و دفع ظالمان کنیم والاسر خود را بر دار اختیار داریم و تحمل جور و ستم نداریم. بدین ترتیب لقب سربداری پیدا شد و از این به بعد کار عبدالرزاق بالا گرفت و به کارهای بزرگ دست یازید. (16)
مردان دیگری نیز چون «پهلوان حیدر قصاب» ، «پهلوان حسن دامغانی»، «کلواسفندیار» و... در زمره ی پهلوانان، عیاران و مردان اهل ورزش بودند که نقش ارزنده ای در برهه ای از تاریخ مبارزات سیاسی و نظامی مسلمانان به ویژه شیعیان ایفا کردند.
سلسله مراتب رهبران سیاسی آنان در کتاب «قیام شیعی سربداران» به قرار زیر آمده است:
1- امیر عبدالرزاق (پهلوان)
2- امیر وجه الدین مسعود
الف: آتیمور
ب: کلواسفندیار
ج: علی شمس الدین
3- شمس الدّین علی چشتی
الف: یحیی کراوی
ب: ظهیرالدین کراوی
ج: حیدر قصاب
د: حسن دامغانی
4- خواجه علی موید (17)
«پهلوان عبدالرزاق علاوه بر کشتی، به قول صاحبان تواریخ در رشته های تیراندازی، شمشیرزنی و جنگاوری سرامد پهلوانان بود. او فرزند «پهلوان جلال الدین فضل الله» از محتشمان خراسان بود. (18)
اگر چه نهضت سربداران بش از 50 سال دوام نیاورد اما برگ زرینی در حیات سیاسی پهلوانان پیرو مذهب ولایت و امامت برجای گذارد.
به طور خلاصه اسامی و مدت سلطنت آن ها ذکرمی گردد تا میزان نزدیکی و ارتباط نهضت پهلوانان خراسان و حوادث سیاسی قرن 8 هجری نشان داده شود.
1- پهلوان عبدالرزاق سبزواری (بیهقی): 5سال
2- پهلوان امیر وجه الدین مسعود: 7سال
3- پهلوان محمد آتیمور: 2سال و یک ماه
4- پهلوان کلواسفندیار
5- پهلوان امیر شمس الدین: 7ماه
6- پهلوان امیر علی شمس الدین: 5سال
7- پهلوان یحیی کراوی
8- پهلوان حیدر قصاب: 4 ماه
9- خواجه ظهیرالدین: 40 روز
10- پهلوان امیر لطف الله فرزند پهلوان امیروجیه الدین مسعود
11- پهلوان حسن دامغانی: 4 سال و 4 ماه
12- پهلوان خواجه علی موید: 20 سال(19)

منبع: راسخون


برچسب‌ها: امیران سربدارانپهلوانان خراسانپهلوانان ایرانعبدالرزاق باشتینیتاریخ سربداران

منبع اصلی مطلب : باشتین خاستگاه سربداران
برچسب ها : پهلوان ,سربداران ,امیر ,عبدالرزاق ,الدین ,پهلوانان ,پهلوان امیر ,امیر عبدالرزاق ,«پهلوان عبدالرزاق ,سربداران خراسان ,نهضت سربداران
اشتراک گذاری: این صفحه را به اشتراک بگذارید

سایت : نام امیران حکومت سربداران در فهرست پهلوانان خوشنام تاریخ ایران